Z listów do Admina Polanestu

W dniu 27.10.2012 został przeprowdzony Państwowy Egzamin Specjalizacyjny w dziedzinie Anestezjologii i Intensywnej Terapii.

Pozytywny wynik egzaminu uzyskało 13 z 86 przystępujących do niego osób. Jedynie trzem osobom udało się uzyskać wynik powyżej 80 na możliwych 120 punktów (nikt nie przekroczył 90). Osoby przystępujące do egzaminu odbyły pełne przewidziane w programie specjalizacji sześcioletnie szkolenie. Wykonują one zawód lekarza anestezjologa w codziennej praktyce w oddziałach szpitalnych w całej Polsce. Czytaj dalej >>

W związku z uzyskaniem tak fatalnego rezultatu nasuwają się nam refleksje co do trybu przygotowania i przeprowadzenia egzaminu specjalizacyjnego.

Wykaz podręczników wskazywanych jako źródło wiedzy niezbędnej do przygotowania się do testowego Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego w dziedzinie Anestezjologii i Intensywnej Terapii obejmuje kilkadziesiąt pozycji książkowych, dodatkowo wytyczne oraz inne materiały, o łącznej liczbie 20-30 tysięcy stron, bez uszeregowania tych materiałów źródłowych pod względem istotności, zarówno dla codziennej praktyki jak i pod kątem egzaminu testowego.

Większość pytań egzaminacyjnych koncentrowała wokół bardzo szczegółowych zagadnień nie mających istotnego znaczenia w codziennej praktyce specjalisty anestezjologa. Olbrzymi zakres materiałów źródłowych sprawia, że niejednokrotnie odpowiedź na pytania nie była jednoznaczna, ponieważ materiały różnią się między sobą, w tym również co do szczegółów zawartych w pytaniach.

W innych specjalizacjach, obejmujących niekiedy równie szeroki zakres wiedzy lekarskiej ogólnej i specjalistycznej, na przykład w dziedzinie Chorób Wewnętrznych czy Chorób Dzieci i Młodzieży zostały jednoznacznie wskazane wiodące podręczniki, zawierające podstawową wiedzę niezbędną do opanowania w danej dziedzinie, oraz źródła dodatkowe, tak, aby uzyskać spójność wiedzy wymaganej na egzaminie i uniknąć kontrowersji.

Również w przypadku Europejskiego Egzaminu w dziedzinie Anestezjologii i Intensywnej Terapii, honorowanego przez CEM i Konsultanta Krajowego w Dziedzinie Anestezjologii i Intensywnej Terapii istnieje od lat ujednolicona i spójna z późniejszymi pytaniami testowymi lista podręczników, możliwa do przestudiowania przez osoby przygotowujące się do egzaminu i zgodna z wiedzą wymaganą w praktyce.

Nadmieniamy, że lista podręczników do polskiego Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego w zakresie tej samej specjalizacji jest zupełnie inna, zbyt niejednoznaczna oraz - jak widać po wynikach niniejszego egzaminu - nie spełniła swojej roli jako materiału źródłowego z którego osoby kończące specjalizację mogły się dobrze przygotować do testu.

Pytania testowe przeprowadzonego w wyżej wymienionym terminie egzaminu były w naszej ocenie niejednokrotnie nadmiernie szczegółowe, dotyczyły na przykład leków niedopuszczonych aktualnie do użytku na terytorium RP. Stopień szczegółowości poruszanych zagadnień teoretycznych nie przystawał do realnej pracy lekarza praktyka, ani też do trybu i sposobu odbytego przez sześć lat specjalizacji szkolenia.

Ponadto wielokrotnie złożona forma pytań i stopień komplikacji odpowiedzi występujący w większości pytań egzaminacyjnych dodatkowo utrudniała udzielenie przemyślanej odpowiedzi w wymaganym czasie. Odczucie to - zbyt rozbudowanych pytań do czasu wymaganego do ich przestudiowania - potwierdza zgodnie większość zdających.

Forma i zakres egzaminu nie przystają zarówno do codziennej praktyki specjalistycznej, jak również do zakresu wiedzy nabywanej w trakcie szkolenia specjalizacyjnego, łącznie z kursami odbywanymi zarówno w trakcie jak i na zakończenie szkolenia. Wynik niniejszego egzaminu świadczy o    tym fakcie dobitnie. Ponieważ zarówno za tryb szkolenia, zakres podanej literatury, jak i stopień uwzględnienia materiałów źródłowych w teście specjalizacyjnym, jak i treść merytoryczną pytań egzaminacyjnych odpowiada ten sam ośrodek decyzyjny, jest pytanie o celowość przeprowadzenia egzaminu w ten sposób. Pytanie: czy w takim razie niewłaściwe jest szkolenie, czy też sam egzamin - pozostawiamy bez odpowiedzi. Natomiast warto zauważyć fakt, że większość z nas wykonuje swoją pracę w sposób ciągły, skuteczny i bezpieczny dla powierzonych nam pacjentów.

Z powyższych względów uważamy iż celowe jest rozważenie następujących postulatów:

1.  W związku z kontrowersyjną formą i treścią pytań egzaminacyjnych oraz wynikiem egzaminu wnioskujemy o upublicznienie przez Centrum Egzaminów Medycznych pytań testowych z tego egzaminu, celem możliwości ich oceny i weryfikacji przez niezależnych specjalistów, aby w sposób jawny przeprowadzić dyskusję dotyczącą tak złego wyniku uzyskanego przez większość zdających.

2.  Ustaleniu nowej listy rekomendowanych podręczników, i ujednolicenie jej z listą podręczników obowiązujących do przygotowania do Europejskiego Egzaminu w dziedzinie Anestezjologii. Lista podręczników powinna być możliwa do przeczytania w czasie przygotowania do egzaminu, zawierać wiedzę spójną, ze wskazaniem na źródła wiedzy podstawowej i ewentualnie uzupełniającej, a treść pytań egzaminacyjnych powinna pozostawać w związku z wiedzą podstawową oraz praktyczną.

3.  Obecna sytuacja i fatalny wynik egzaminacyjny uzyskany przez większość zdających skłania do rozważenia możliwości całkowitej rezygnacji z przeprowadzania polskiej wersji Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego w dotychczasowej formie, i powrotu do sytuacji sprzed kilku lat, gdy pytania do PES były zaczerpnięte z bazy pytań do egzaminu europejskiego (EDA I). Ostatni egzamin udowodnił niezbicie że istnieją poważne błędy w sposobie jego przeprowadzenia w stosunku do odbywanego wcześniej szkolenia. Obiektywny tryb przeprowadzenia, jednolita i nie budząca kontrowersji treść pytań oraz precyzyjnie określony zakres podręczników (dostępnych również w języku polskim) nie pozostawiają wątpliwości co do tego, który egzamin jest bardziej transparentny.

Liczba specjalistów w omawianej dziedzinie w naszym kraju jest ograniczona. Dobre przygotowanie merytoryczne do zawodu możliwe jest do zweryfikowania zarówno w ramach naszej codziennej pracy i    praktyki, jak i ramach wyżej omawianego egzaminu europejskiego.

W takiej sytuacji celowym wydaje się podjęcie kroków mających doprowadzić do zmiany przepisów wykonawczych, tak aby uniemożliwić w przyszłości powstawanie kontrowersji dotyczących uzyskania pozytywnego wyniku egzaminacyjnego po sześciu latach niełatwego szkolenia.

Z poważaniem - Uczestnicy Postępowania Egzaminacyjnego z dnia 27.10.12

 

                                                                                                    (28.09.2011.)