Prawo dla anestezjologów

Forma zgody na wykonanie zabiegu / znieczulenia

Jak powinna być zredagowana zgoda na dokonanie zabiegu operacyjnego, tzn. czy powinna zawierać szczegółowe wyliczenie wszystkich możliwych zagrożeń związanych z zabiegiem, czy raczej - ogólne poinformowanie pacjenta o ewentualnym ryzyku?

Zagadnienie zgody pacjenta na wykonanie zabiegu leczniczego regulują art. 32-35 ustawy z 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza (Dz. U. z 1998 r., nr 106, poz. 668 z późn. zm.). Przepisy te określają, że lekarz może wykonać zabieg operacyjny albo zastosować metodę leczenia lub diagnostyki stwarzającą podwyższone ryzyko dla pacjenta po uzyskaniu jego pisemnej zgody.

Lekarz może wykonać zabieg wobec pacjenta małoletniego po uzyskaniu zgody jego przedstawiciela ustawowego, jeżeli zaś pacjent ukończył 16 lat, wymagana jest także jego pisemna zgoda.

Przed wyrażeniem zgody lekarz ma obowiązek udzielenia pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu "przystępnej informacji o jego stanie zdrowia, rozpoznaniu, proponowanych oraz możliwych metodach diagnostycznych, leczniczych dających się przewidzieć następstwach ich zastosowania lub zaniechania."(art. 31) Na żądanie pacjenta lekarz nie ma obowiązku udzielać pacjentowi tych informacji.

Wyczerpującą odpowiedź na postawione pytanie daje nam cytowana poniżej sentencja wyroku Sądu Najwyższego z 4 lipca 1970 r. (I CR 147/69 nie publ.), w której czytamy: "Lekarz pytając opiekunów dziecka o wyrażenie zgody na dokonanie zabiegu nie jest zobowiązany do informowania ich o wszystkich możliwych komplikacjach, jakie mogą nastąpić w związku z zabiegiem. Wystarczającym pouczeniem rodziny lub pacjenta przy wyrażaniu zgody na dokonanie zabiegu jest wskazanie na to, że zabieg jest poważny i kryje pewne niebezpieczeństwo, chyba że osoba wyrażająca zgodę żąda szczegółowych informacji."

W sytuacji, gdy w trakcie wykonywania zabiegu operacyjnego wystąpią nieprzewidziane okoliczności, których nieuwzględnienie groziłoby pacjentowi niebezpieczeństwem utraty życia, ciężkim uszkodzeniem ciała lub ciężkim rozstrojem zdrowia, a nie ma możliwości niezwłocznie uzyskać zgody pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego, wówczas lekarz ma prawo, bez uzyskania tej zgody, odpowiednio zmienić zakres takiego zabiegu (jednakże o ile to możliwe, powinien wcześniej zasięgnąć opinii drugiego lekarza tej samej specjalności). Zdarzenie to powinno mieć adnotację w dokumentacji medycznej (art. 35).

Reasumując, pisemna zgoda na zabieg operacyjny powinna obejmować niezbędną informację udzieloną przez lekarza o ewentualnym ryzyku i dających się przewidzieć skutkach danej interwencji medycznej - nie jest więc konieczne szczegółowe wyliczanie możliwych (lub suponowanych) zagrożeń, chyba że pacjent tego żąda. Jednocześnie obdarzony zaufaniem lekarz powinien ocenić, na ile korzyści związane z przeprowadzeniem zabiegu są wyższe od podejmowanego ryzyka - według swojej wiedzy medycznej oraz stosując zasady sztuki lekarskiej (ostrożności).opr. Tamara Zimna, Katarzyna Sakra-Kukla, Paweł Kukla, Magdalena Sender http://www.nil.org.pl/xml/nil/gazeta/numery/n2005/n200504/n20050419
 

Powrót do spisu zagadnień prawnych


08 października 2011