Prawo dla anestezjologów

Od jakiego wieku pacjent decyduje o swoim leczeniu?

Kwestia powyższa jest uregulowana w przepisach ustawy z 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza (Dz. U. z 2002 r. nr 21, poz. 204).

Zasadą ustanowioną w art. 32 ust. 1 przywołanej ustawy jest, że lekarz może przeprowadzić badanie lub udzielić innych świadczeń zdrowotnych po wyrażeniu zgody przez pacjenta. Dotyczy to pacjentów pełnoletnich, którzy nie zostali ubezwłasnowolnieni i są zdolni do świadomego wyrażenia zgody.

W przypadku pacjentów małoletnich, niezdolnych do świadomego wyrażenia zgody lub ubezwłasnowolnionych ustawa stanowi odmienne zasady dotyczące wyrażenia zgody na leczenie.

1. Pacjenci małoletni lub niezdolni do świadomego wyrażenia zgody.

W przypadku pacjentów małoletnich lub niezdolnych do świadomego wyrażenia zgody - zgodę wyraża przedstawiciel ustawowy pacjenta, a w przypadku gdy zachodzi potrzeba przeprowadzenia tylko badania - zgodę może również wyrazić opiekun faktyczny.
Jeśli pacjent nie ma przedstawiciela ustawowego lub porozumienie z nim jest niemożliwe, zgodę na leczenie takiego pacjenta wyraża sąd opiekuńczy.
Jeżeli pacjent nie ma przedstawiciela ustawowego ani opiekuna faktycznego albo porozumienie się z tymi osobami jest niemożliwe, lekarz po przeprowadzeniu badania (po uzyskaniu zgody opiekuna faktycznego) może przystąpić do udzielania dalszych świadczeń zdrowotnych dopiero po uzyskaniu zgody sądu opiekuńczego.
W przypadku pacjentów małoletnich, którzy ukończyli 16 lat, do przeprowadzenia badania lub udzielenia innych świadczeń zdrowotnych takiemu pacjentowi wymagana jest również jego zgoda.

2. Osoby ubezwłasnowolnione.

W przypadku pacjentów będących osobami całkowicie ubezwłasnowolnionymi zgodę na leczenie wyraża przedstawiciel ustawowy tej osoby z tym, że jeżeli osoba ubezwłasnowolniona jest w stanie z rozeznaniem wypowiedzieć opinię w sprawie badania - konieczne jest uzyskanie zgody tej osoby.
Zgoda pacjenta, przedstawiciela ustawowego, przedstawiciela faktycznego może być wyrażona ustnie albo nawet poprzez takie ich zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje na wolę poddania się proponowanym przez lekarza czynnościom medycznym.

W sytuacji, gdy małoletni, który ukończył 16 lat, osoba ubezwłasnowolniona albo pacjent chory psychicznie lub upośledzony umysłowo, lecz dysponujący dostatecznym rozeznaniem, sprzeciwia się czynnościom medycznym poza zgodą jego przedstawiciela ustawowego lub opiekuna faktycznego albo w przypadku niewyrażenia przez nich zgody wymagana jest zgoda sądu opiekuńczego.

Istnieją wszakże okoliczności, gdy lekarz może dokonać czynności leczniczych bez uzyskania zgody przedstawiciela ustawowego pacjenta bądź zgody właściwego sądu opiekuńczego. Otóż lekarz może wykonać świadczenie zdrowotne bez uzyskania wymaganej zgody, gdy zwłoka spowodowana postępowaniem w sprawie uzyskania zgody groziłaby pacjentowi niebezpieczeństwem utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia. W takim przypadku lekarz ma obowiązek, o ile jest to możliwe, zasięgnąć opinii drugiego lekarza, w miarę możliwości tej samej specjalności. O wykonywanych czynnościach lekarz niezwłocznie zawiadamia przedstawiciela ustawowego, opiekuna faktycznego lub sąd opiekuńczy.

Podobne zasady obowiązują przy uzyskiwaniu zgody na zabieg operacyjny albo metodę leczenia lub diagnostyki stwarzającą podwyższone ryzyko dla pacjenta. Przy tego rodzaju świadczeniach zdrowotnych wymagane jest uzyskanie zgody pacjenta w formie pisemnej. http://www.nil.org.pl/xml/nil/gazeta/numery/n2006/n200607/n20060715

08 października 2011

<< Spis zagadnień prawnych