Postępowanie ze zwłokami osób zmarłych w szpitalach

 

 

Podstawowe zasady postępowania ze zwłokami okrelaj* przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1959 roku o cmentarzach i chowaniu zmarłych (tekst jedn. Dz.U.00.23.295 z póĽn. zm.) oraz rozporz±dzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2001 roku w sprawie postępowania ze zwłokami i szcz±tkami ludzkimi (Dz.U.01.153.1783).

Ustawa nader lakonicznie wypowiada się o postępowaniu ze zwłokami ludzkimi. Art. 11 stwierdza jedynie, i* na pochowanie zwłok wymagane jest uprzednie stwierdzenie zgonu i jego przyczyn w karcie zgonu, zawieraj±cej adnotację* urzędu stanu cywilnego o zarejestrowaniu zgonu. Zgon i jego przyczyna powinny by* ustalone przez lekarza, lecz±cego chorego w ostatniej chorobie, lub innych wskazanych w ustawie lekarzy.

 

Zgodnie z art. 9 ustawy zwłoki osób zmarłych nie mog±* by* chowane przed upływem 24 godzin od chwili zgonu, chyba *e chory zmarł* na chorob* zaka*na wskazan* w wykazie sporz*dzonym przez Ministra Zdrowia. W przypadku, gdy zgon nast*pi* w mieszkaniu, najpó*niej po up*ywie 72 godzin od chwili zgonu zw*oki powinny by* usuni*te z mieszkania celem pochowania lub z*o*one w domu przedpogrzebowym lub kostnicy do czasu pochowania.

 

Co do sposobu przechowywania zw*ok, ustawa stwierdza jedynie, i* od chwili zgonu a* do pochowania zw*oki powinny by* przechowywane w taki sposób, aby nie mog*y powodowa* szkodliwego wp*ywu na otoczenie.

 

Równie* rozporz*dzenie Ministra Zdrowia w sposób bardzo lakoniczny okrela sposób post*powania ze zw*okami. §3 wskazanego rozporz*dzenia okre*la, i* niezw*ocznie po zgonie zw*oki umieszcza si* w miejscu mo*liwie ch*odnym i zabezpiecza przed mo*liwo*ci* uszkodzenia. W sposób szczegó*owy rozporz*dzenie okre*la jedynie sposób post*powania ze zw*okami osób zmar*ych na choroby zaka*ne, stawiaj*c wymogi takie jak:

 

Przy dokonywaniu analizy przepisów dotycz*cych przechowywania zw*ok nale*y mie* jednak na uwadze równie* inne przepisy dotycz*ce ochrony godno*ci i prywatno*ci ludzkiej. Kult zmar*ego i jego pami*ci jest dobrem cz*owieka chronionym na podstawie przepisów kodeksu cywilnego i przys*uguj*cym rodzinie zmar*ego. Jest to prawo pojemne, obejmuj*ce równie* prawo do pochowania zmar*ego w sposób godny dla niego (por. wyroki S*du Najwy*szego z dnia 5 marca 1971 roku, II CR 686/70 i z dnia 12 lipca 1968 roku, I CR 252/68). Rodzina zmar*ego mo*e i powinna si* domaga* godnego post*powania ze zw*okami zmar*ego krewnego.

Nale*y równie* zwróci* uwag* na dobro innych pacjentów. Zgodnie z ustaw* o zak*adach opieki zdrowotnej pacjent ma prawo do intymno*ci i poszanowania godno*ci w czasie udzielania *wiadcze* zdrowotnych. Przebywanie z blisko*ci ze zw*okami przez d*ugi czas mo*e powodowa* naruszenie sfery intymno*ci i godno*ci, co mo*e mie* nawet wp*yw na stan zdrowia pacjenta. Sam pacjent wobec tego równie* mo*e si* domaga* usuni*cia zw*ok z jego najbli*szego otoczenia.

Równie* art. 36 ustawy o zawodzie lekarza stanowi, i* lekarz podczas udzielania *wiadcze* zdrowotnych ma obowi*zek poszanowania intymno*ci i godno*ci osobistej pacjenta. W przypadku stwierdzenia naruszenia tych dóbr powinien si* domaga* usuni*cia stanu powoduj*cego takie naruszenie; w rozwa*anym przypadku powinien si* domaga* usuni*cia zw*ok z otoczenia pacjenta.

Przy analizie przepisów dotycz*cych zmar*ych nale*y odnie** si* jeszcze do przepisów sanitarnych. Zgodnie z ustaw* o Pa*stwowej Inspekcji Sanitarnej do zakresu dzia*ania Inspekcji w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób nale*y m.in.:

·        dokonywanie analiz i ocen epidemiologicznych,

·        wydawanie zarz*dze* i decyzji lub wyst*powanie do innych organów o ich wydanie.



W przypadku stwierdzenia przez inspektora, i* sposób przechowywania zw*ok narusza wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególno*ci ma szkodliwy wp*yw na otoczenie, powinien on nakaza* usuni*cie stwierdzonych uchybie*. Jednak*e je*eli naruszenie tych wymaga* spowodowa*o bezpo*rednie zagro*enie *ycia lub zdrowia ludzi, inspektor winien nakaza* unieruchomienie ca*ego zak*adu lub jego cz**ci, zamkni*cie obiektu u*yteczno*ci publicznej albo podj*cie lub zaprzestanie innych dzia*a*.