Prawo dla anestezjologów

Odpowiedzialność lekarza-konsultanta

Czy lekarz specjalista konsultujący pacjenta ponosi odpowiedzialność za błąd w sztuce lekarskiej?

Specjalista, który w ramach konsultacji popełnił błąd w sztuce lekarskiej może ponieść odpowiedzialność karną bez względu na fakt czy konsultacja odbywa się w jego miejscu pracy, czy poza nim.

Artykuł 37 ustawy o zawodzie lekarza stanowi, że w razie wątpliwości diagnostycznych lub terapeutycznych lekarz (…) powinien zasięgnąć opinii właściwego specjalisty lub zorganizować konsylium lekarskie.

Rozpatrując odpowiedzialność lekarza specjalisty za błąd w sztuce lekarskiej należy podkreślić, że najczęściej spotykanym rodzajem postępowania sprzecznego z lege artis będzie w tym przypadku błąd diagnostyczny i błąd terapeutyczny.

Pierwszy z nich polega na wadliwym rozpoznaniu stanu zdrowia pacjenta, które może przybrać postać rozpoznania nie istniejącej choroby, nierozpoznania choroby faktycznie istniejącej lub rozpoznania u pacjenta innej choroby niż ta, na którą pacjent rzeczywiście cierpi.

Błąd diagnostyczny polega z kolei na niewłaściwym wyborze metody leczenia lub nieodpowiednim przeprowadzeniu leczenia, którego metoda została wybrana prawidłowo. Zasadność wyboru oraz prawidłowość przeprowadzenia leczenia musi być oceniana każdorazowo z punktu widzenia aktualnej, dostępnej wiedzy medycznej.

Należy podkreślić, że lekarz konsultant poniesie odpowiedzialność wówczas, gdy następstwem błędu będzie skutek w postaci śmierci pacjenta, ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, rozstroju zdrowia, naruszenia czynności narządów czy chociażby wystąpienia niebezpieczeństwa utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Zaistnienie odpowiedzialności uzależnione jest ponadto od wystąpienia związku między działaniem lekarza a skutkiem, który w wyniku tego działania powstał oraz winy lekarza.

O istnieniu winy można z kolei orzec, kiedy lekarz podejmuje nieostrożne działanie, mimo że przewiduje lub jest w stanie przewidzieć wystąpienie negatywnego dla pacjenta skutku.

Odpowiedzialność lekarza konsultanta będzie zróżnicowana w zależności od tego, jaki skutek nastąpi w wyniku popełnionego błędu. W przypadku zgonu pacjenta lekarz może ponieść odpowiedzialność za nieumyślne spowodowanie śmierci (art. 155 kodeksu karnego), a w sytuacji, gdy skutkiem błędu będzie nieuleczalna choroba lub ciężkie kalectwo, lekarz narażony jest na odpowiedzialność z tytułu ciężkiego uszczerbku na zdrowiu (art. 156 § 2 kodeksu karnego).

Odpowiedzialność karna lekarza konsultanta może powstać w następującej, przykładowej sytuacji. Lekarz internista zostaje wezwany na konsultację do pacjenta, który został przyjęty na oddział chirurgii w związku z zaostrzeniem choroby wrzodowej żołądka. U pacjenta podejrzewa się również zaostrzenie choroby niedokrwiennej serca. Lekarz konsultant stwierdza brak ostrego stanu kardiologicznego, po przeprowadzeniu jedynie badania ogólnego. Chory umiera w kilka godzin później z powodu ostrego zawału mięśnia sercowego. Lekarz konsultant wykazałby się w takim przypadku typowym nieostrożnym działaniem, które polega przede wszystkim na zaniechaniu przeprowadzenia innych niezbędnych badań np. EKG. W wyniku zaistnienia winy uzasadnionej faktem, że lekarz mógł przewidzieć skutek stanowiący następstwo nieostrożnego działania, powstaje zagrożenie odpowiedzialnością karną.

Warto zwrócić uwagę na fakt, że lekarz konsultant zatrudniony na podstawie umowy o pracę lub na podstawie umowy cywilnoprawnej (kontraktu) nie poniesie odpowiedzialności cywilnej (odszkodowawczej) za negatywny skutek popełnionego błędu. Odpowiedzialność odszkodowawczą poniesie publiczny lub niepubliczny zakład opieki zdrowotnej. Wynika to z faktu, że lekarz traktowany jest jako "podwykonawca" zakładu opieki zdrowotnej, który przejmuje odpowiedzialność odszkodowawczą za zawinione działania lekarza wiążące się z niewykonaniem lub niewłaściwym wykonaniem czynności leczniczych.

Lekarz konsultant ponosi odpowiedzialność karną za błąd w sztuce, jeżeli w wyniku nieostrożnego działania pacjent zostanie narażony lub dotknięty negatywnym skutkiem dotyczącym jego życia lub zdrowia. Odpowiedzialność karna powstaje bez względu na fakt czy konsultacja odbywa się w miejscu zatrudnienia lekarza konsultanta czy w innym zakładzie opieki zdrowotnej. http://www.nil.org.pl/xml/nil/gazeta/numery/n2007/n200703/n20070320  Justyna Zajdel
  
 

Powrót do spisu zagadnień prawnych


08 października 2011